Materialistyczne pojmowanie dziejów cz. 12

W literaturze polskiej ściśle naukowe i bardzo przejrzyste sformułowanie doktryny wyszło z pod pióra Kazimierza Krauza.

Zjawiska społeczne – według Krauza – można zgrupować w dwóch kategoriach; pierwszą nazwijmy „podstawą”, drugą – „nadbudową”. Społeczeństwo łatwo potrafimy sobie przedstawić, jako budowlę o kilku piętrach. Kategoria gospodarcza (ekonomiczna) zjawisk społecznych stanowi „podstawę” całej „nadbudowy”, na którą się składają: 1) etyka i prawo (własnościowe, rodzinne, polityczne), 2) wiedza, sztuka, religia, filozofia. Jak widzimy, każdy stopień główny trzeba podzielić na kilka wtórnych, i każdy zasobna jest „podstawowy” w stosunku do warstwy faktów społecznych, leżącej ponad nim, wszystkie razem natomiast, w stosunku do „podstawy” ekonomicznej, określamy mianem wspólnym „nadbudowy” kulturalnej.

Popularna i zwulgaryzowana interpretacja materializmu dziejowego sprowadza się do twierdzenia, że zmiany w „podstawie” ekonomicznej powodują i warunkują odpowiednie modyfikacje w „nadbudowie” kulturalnej. Z tego też punktu widzenia wielu krytyków atakuje szkołę marksowską, zarzucając jej „jednostronność”, „upraszczanie życia”, „zmaterializowanie” oraz inne niemniej straszne rzeczy.

One Response to “Materialistyczne pojmowanie dziejów cz. 12”
  1. Reklama says: