Materialistyczne pojmowanie dziejów cz. 15

W zaraniu dziejów następuje podział społeczeństwa na klasy. Jak wynika z określenia, podanego na stronicach poprzedzających, klasy powstają z chwilą, gdy ludzie dokonywają podziału pracy, gdy zjawia się praca dodatkowa i związany z nią wyzysk społeczny. Ilość klas, ich stosunek wzajemny, ich rola w procesie gospodarczym zależą od sposobu wytwarzania i podziału dóbr. Wszystkie te rzeczy ulegają, naturalnie, w biegu historii ustawicznym zmianom. Bądź jak bądź społeczeństwa przeszłości i teraźniejszości, znane nam dokładniej, są społeczeństwami klasowymi.

Jednostki, grupujące się w tej samej klasie, zajmując postawę jednakową wobec społecznego procesu przywłaszczania sobie przez jedne skupienia klasowe pracy dodatkowej innych, biorą udział jednakowy, względnie bardzo podobny w organizacji i funkcjonowaniu gospodarstwa narodowego. Stąd wynikają analogiczne warunki życia materialnego i umysłowego, zbliżone do siebie zainteresowania, odrębne w pewnym stopniu obyczaje, stosunek swoisty do rzeczywistości społecznej.

Do tego dochodzi druga kategoria zjawisk: historia danej klasy; trudności naturalne, jakie musi przezwyciężać na drogach swej działalności gospodarczej, a więc klimat, nieszczęścia żywiołowe, poziom dobrobytu całego społeczeństwa, i wreszcie – co najważniejsza – dzieje stosunków między klasowych.