Materialistyczne pojmowanie dziejów cz. 3

Część ogromna zarzutów, o jakich wspomniałem na wstępie, wynika stąd, że wiele osób ujmuje zgoła fałszywie stosunek teorii do rzeczywistości.

Henryk Poincare w sposób następujący rozwiązuje postawione tu zagadnienie:

„Jeżeli rozpatrujemy jakiekolwiek prawo szczególne, możemy z góry być pewni, że może ono być jedynie przybliżonym. Istotnie, wywodzi się ono ze sprawdzeń doświadczalnych, te zaś były tylko przybliżone i nie mogły być inne… Poza tym wysłowienie jakiegokolwiek prawa jest z konieczności niezupełne. Istotnie, powinni by ono zawierać wszystkie warunki, przy których nastąpić może dany skutek… Ponieważ… nie będziemy nigdy pewni, iż nie zapomnieliśmy jakiegoś warunku istotnego, nie będziemy mogli powiedzieć, że jeżeli takie a takie warunki urzeczywistnią się, nastąpi takie a takie zjawisko, lecz tylko: jeżeli urzeczywistnią się te a te warunki, nastąpi prawdopodobnie zjawisko mniej-więcej takie a takie“.

Owa względność wszelkiego poznania i przewidywania naukowego występuje szczególniej wyraźnie i swoiście w zakresie socjologii i historiozofii.

One Response to “Materialistyczne pojmowanie dziejów cz. 3”
  1. Reklama says: